Manga is een Japanse komische strip die wereldwijd bekendheid heeft verworven, maar in het land zelf is het al lang geen nieuw fenomeen meer. Al sinds het begin van de twintigste eeuw bestaat manga als onderdeel van de Japanse popcultuur en ontwikkelde het zich tot een unieke vorm van verhalende visuele communicatie.

De geschiedenis van manga

Manga is afgeleid van ‘ebook’ uit 1798, een boek met korte verhalen in gekleurde tekeningen. In de negentiende eeuw kwamen er echter andere publicaties op die meer leken naar moderne comics: de https://manga-casinos.bet/ “fuzoku” en de “yokai”. Deze werden gedrukt op stoomdrukpersen, wat tot een grotere verspreiding van manga leidde.

In de jaren dertig veranderden de richting en het uiterlijk van manga. De tekeningen waren nogal eenvoudig maar gingen geleidelijk aan complexer worden naarmate er meer boeken werden gepubliceerd. Deze ontwikkelingen hadden een belangrijk aandeel in de vorming van de moderne Japanse popcultuur.

De kenmerken van manga

Manga heeft meerdere unieke kenmerken die het onderscheiden van andere strips en tekenstijlen. Allereerst is er sprake van verticale bladzijdige lezers, wat bij de moderne strip een ommezwaai naar horizontaal gelezen pagina’s betekende.

Een uiteenzetting van de termen

In Japan wordt onderscheid gemaakt tussen volwassen manga (“seinen”) en voor kinderen bestemde tekeningen (eigelijk “kodomomanga”). Kinderboeken bestaan uit zorgvuldige, aangename verhalen met prachtige afbeeldingen.

De andere vorm van stripverhalen, geïnspireerd op de Amerikaanse comic strips die in Japan werden gepubliceerd aan het einde van de negentiende eeuw en begin twintigste eeuw, heet ‘kodomomanga’. Zowel seien- als kodomor manga worden bedreven door professionele tekenaars.

De invloed van andere culturen

Japanse strips zijn sterk beïnvloed door Amerikaanse comics. Eerst werden ze gepubliceerd in het Engels en daarna vertaald in het Japans, waardoor de vormgeving veranderde en steeds meer op Japanse elementen ging lijken.

De meeste strips hebben een strikte scheiding tussen tekst en beeld: sommige zijn volledig onbeperkt van textuele uitleg, terwijl anderen zeer weinig informatie bezitten. Het is echter vooral de combinatie die manga zo karakteristiek maakt.

Variaties op het thema

Naast volwassen en kinderen bestemde verhalen kent manga een breed scala aan andere vormen, zoals shonen-manga (“jongens”) voor tiener- of jongvolwassene mannelijke lezers, shojo-manga voor meisjes van ongeveer dezelfde leeftijdsgroep. Shonen en shojo-manga zijn vaak gericht op liefdesverhalen, terwijl shonen verhaal ook meer geweld en strijdsituaties omvat.

Andere variaties bestaan uit gekleurde manga (“kolor”) voor kinderen en het ‘doujinshi’-genre: persoonlijke, zelfgedrukte strips op basis van bekende series of originele scenario’s die soms in tegenspraak zijn met de oorspronkelijke serie. Onder de naam “manga no yamato” is een variant op de historische tekenstijl ontstaan.

Internationale ontvangst

Manga begon echter niet vooral vanuit Japanse bronnen, maar ook uit de internationale wereld, aangedreven door het fenomeen Disney. Vanaf eind jaren twintig en begin dertiger bestond er een groep Amerikaanse striptekenaars die de geïntroduceerde cartoons op hun beurt weer als voorbeeld gebruikten om in eigen land populair te worden.

De impact van deze invloed was enorm; sinds het einde van WO II is de Japanse popcultuur voornamelijk gericht op een bredere, internationale doelgroep. Manga begon zo door een combinatie van Amerikaanse en Japans culturele elementen in verschillende vormen te verschijnen.

In 1967 werd de eerste internationaal geproduceerde anime-film gebaseerd op manga verfilmd: Astro Boy (Astro Kitai). Deze film was voor Japanse tienerjongens en meisjes een immense successen. Het thema van de film klonk in principe niet zoals verwacht Amerikaans over.

Tot 1980, toen Disney haar distributieactiviteiten stopte, verschenen er nog meer films gebaseerd op manga-strips die later ook werden gepubliceerd als “anime”. Later begon het fenomeen uit Japan te groeien en omvatte het een grote variëteit aan animatie en beeldhouwerk.

Het moderne tijdperk

Tegenwoordig zijn er diverse internationale anime-producties met deelname van professionele Amerikaanse animator en andere westerse zakenlui. Veel bestaande series in Japan hebben hun eigen Europese en Noord-Amerikaanse varianten, terwijl het voor Japanners eveneens mogelijk is om te leren tekenen naar de moderne manga-stijl.

Tegenwoordig worden een aantal populaire striptekenaars en -uitgevers beschouwd als ‘meesters’. Ze schrijven in meerdere genres zoals shonen, shojo of seinen. Naast het bestaande aanbod van thematische variaties zijn er ook talloze verschillende tekenstijlen in omloop.

Een verklaring voor de verspreiding van manga

Voor de oorsprong en internationale populariteit van anime verwacht je een Japanse populaire cultuur die voornamelijk gericht is op kinderen. De Amerikaanse invloed zorgde evenwel in het begin ervan voor de verschijning van andere thema’s.

Ook buiten Japan wordt er door fans gedaan aan het ontwerpen en tekenen van originele manga-verhalen. Het fenomeen is opgemerkt in de Engelse cultuur, met ook internationale beurzen zoals San Diego en Leipzig om originele strips uit te stallen.

Conclusie

Manga heeft een uniek aanzien gekregen door een combinatie van Japanse populaire culturen en invloed van buitenlandse producties. Aan het einde van de twintigste eeuw ontstond er een groep professionele tekenaars in deze vorm.

Naast volwassen manga voor kinderen, zijn er nu ook internationale productieën met Japanse en Westerse medewerkers. Het is dus niet verwonderlijk dat de vorm verder werd uitgebreid om meer te bereiken dan wat eind jaren zestig als aanvulling op ‘e-book’ al begon.

Tot slot kunnen we stellen dat manga onmiskenbaar Japanse herkomst heeft, maar in internationaal kader ook een sterk westerse invloed.